J.M Coetzee – Disgrace

Coetzee is een schrijver die ik nooit las maar desondanks hoog in het vaandel had. Kan dat? Ja dat kan. De achterflappen van gepubliceerd werk, de wetenschap dat de nobelprijs hem toekwam en kritieken die schreven over masterpieces en Coetzee overspoelden met grootse complimenten. Mijn interesse ging vooral uit naar Boyhood en Diary of a bad year. Inderdaad, niet gaat maar ‘ging’ uit naar genoemde boeken. Na het lezen van Disgrace is mijn enthousiasme behoorlijk getemperd.

Van het concert des levens mag dan niemand een program hebben (sick), ook van de boekenclub is de beslissing welk boek verplicht gelezen dient te worden een procedure waar ik als nieuweling nog maar weinig vat op heb. Meestal verschijnt er enkele dagen na samenkomst een mailtje van de directie met een titel. Die besluitvorming dient nodig eens aangekaart te worden, maar dat nu terzijde: Disgrace van Coetzee. Leuk, daar heb je Coetzee dacht ik nog. Gaan we uiteindelijk toch eens kennis maken met de Zuid-Afrikaan. Oei, dat viel tegen! Haal de vlag maar binnen.

Disgrace verhaalt over een hoogleraar genaamd David Lurie. Een kerel waar je al meteen minder dan weinig sympathie voor hebt wat het lezen direct minder aangenaam maakt. Twee keer gescheiden, sombere kijk op zaken en in de nadagen van zijn weinig florisante bestaan lijkt afgezien van interesse in literatuur enkel zijn passie voor vrouwen niet te zijn geluwt. Wanneer Lurie een affaire heeft met een studente zijn ook de dagen als hoogleraar ten einde. Waar het komen tot de uitgangspositie van het boek je al weinig beviel, blijkt dit pas het startschot te zijn tot een nog minder amuserend relaas.

Lurie verbrandt zijn schepen en vertrekt naar dochter Lucy. Een type is ben lesbisch en dat wil ik weten ook, wat zich verschanst op een kwakkelende boerderij in de binnenlanden. Paar vergeelde kroppen sla, een set magere honden in een kennel en een neger genaamd Petrus die zo af en toe een handje komt helpen. Petrus staat symbool voor de zwarte Zuid-Afrikaan welke gebukt gaat onder het verleden. Apartheid, ongelijke verdeling van land en ondergronds doorwoekerende conflicten inzake zwart versus blank: Het eigenlijke thema van het boek. Coetzee giet middels Disgrace genoemde problemen in een verhaal wat waarschijnlijk meteen de reden is waarom het in ’99 de Booker Prize won. Naar mijn idee de enige reden. Het ontbreekt aan stijl en souplesse, conversatie is erg staccato neergezet en het boek heeft een matig tempo. De weg naar de laatste zin is een saaie sessie zonder hoogtepunten. Jammer.

Advertisement